Obecnie około 90% swojego czasu spędzamy w budynkach, z czego większość z nas, znaczną część tego czasu spędza we własnym domu. Z tego względu istotnym staje się nie tylko zapewnienie odpowiednich warunków do funkcjonowania człowieka we wnętrzach obiektów, ale również świadome kształtowanie tego, jak budynek wpływa na jego użytkowników. Poprzez rozważne kreowanie przestrzeni oraz właściwe dostosowanie rozwiązań możemy wpływać na poprawę jakości funkcjonowania mieszkańców.
W skrócie: Zdrowy dom to przestrzeń która sprzyja zdrowiu fizycznemu i psychicznemu mieszkańców. Warunki codziennego funkcjonowania wpływają na nasze samopoczucie. Jeśli chcesz, by Twój dom wspierał zdrowie, skontaktuj się ze mną, razem dostosujemy budynek do Twoich potrzeb.
Jak zdrowy dom wpływa na zdrowie fizyczne i psychiczne
Dom, jak i mieszkanie, w których spędzamy większość czasu, są miejscem, które zapewniać powinno schronienie, bezpieczeństwo oraz komfort. Warunki panujące w miejscu zamieszkania sprzyjać powinny pracy, zabawie i wypoczynkowi. Budynek taki powinien w jak najlepszym sposób przykładać się do spełniania funkcji jaką pełni. Przebywanie w zamkniętych pomieszczeniach może jednak oddziaływać negatywnie na organizm ludzki, szczególnie w przypadku tak zwanych „chorych budynków”, co szczegółowo opisano w artykule poświęconym syndromowi chorego budynku. Relacje pomiędzy warunkami zamieszkania a stanem zdrowia są ze sobą silnie powiązane. Środowisko zbudowane wpływa na wiele aspektów naszego codziennego funkcjonowania, z których wyróżnić można między innymi:
- Zdrowie fizyczne – utrzymanie odpowiedniej jakości termicznej oraz mikroklimatu wnętrz wpływa na zmniejszenie częstotliwości oraz intensywności zachorowań. W szczególności nadmierne zawilgocenie pomieszczeń ma negatywny wpływ na zdrowie, stanowiąc poważne zagrożenie dla dzieci. Realizacja obiektu sprzyjającego zdrowiu wymaga uwzględnienia szerokiej gamy czynników.
- Zdrowie psychiczne – przemyślany wystrój wnętrz, otwartość przestrzeni, zieleń wokół oraz wewnątrz budynku mają pozytywny wpływ na nastrój i samopoczucie mieszkańców, tworząc przyjazną atmosferę.
- Komfort i samopoczucie – funkcjonalność przestrzeni, dostęp do światła naturalnego, rozkład temperatur w pomieszczeniach mają istotny wpływ na jakość funkcjonowania użytkowników. Również zarządzanie akustyką, w celu zapewnienia prywatności oraz odpowiednich warunków do odpoczynku wpływa na zadowolenie mieszkańców.
- Produktywność – istnieje związek między wydajnością a samopoczuciem. Czystość powietrza, dostosowanie temperatury do indywidualnych preferencji oraz jakość akustyczna wnętrz przekłada się na wydajność pracy i nauki.
- Bezpieczeństwo – odpowiednia trwałość rozwiązań, jak i zabezpieczenia na wypadek sytuacji awaryjnych wpływają na poczucie bezpieczeństwa użytkowników. Również efektywność energetyczna obiektu przekłada się bezpośrednio na bezpieczeństwo finansowe i spokój, w związku z brakiem obaw o rosnące ceny energii.
- Więzi społeczne – fizyczny układ, jak i atmosfera panująca wewnątrz budynku wpływa na relacje. Przemyślane projektowanie wspiera zdrowe interakcje między użytkownikami. Jednocześnie dobrze zaplanowane przestrzenie prywatne pozwalają na odpoczynek i relaks.
Wszystkie powyższe elementy wpływają na jakość życia w budynku. Odpowiedzialne podejście do budowy, wysoka jakość projektu i uwzględnienie potrzeb użytkowników, są kluczowe dla stworzenia przestrzeni, która nie tylko spełnia swoje funkcje praktyczne, ale również sprzyja zdrowiu i dobremu samopoczuciu.
Ekspert BUIMS podkreśla: Nie zostawiaj kwestii mikroklimatu przypadkowi. Już na etapie projektu zaplanuj rozwiązania sprzyjające zdrowiu i komfortowi użytkowników.
Syndrom chorego budynku – objawy i przyczyny.
Syndrom chorego budynku (Sick Building Syndrome – SBS) to zespół dolegliwości zdrowotnych, których doświadczają użytkownicy konkretnego obiektu, a które zazwyczaj ustępują po jego opuszczeniu. Objawy te, obejmujące bóle głowy, zmęczenie, podrażnienie oczu i dróg oddechowych czy problemy z koncentracją, są bezpośrednio powiązane z niską jakością środowiska wewnętrznego (IEQ – Indoor Environmental Quality). Stanowi to sygnał alarmowy, że warto rozważyć odpowiedzie działania naprawcze.
Najczęstszymi przyczynami występowania syndromu chorego budynku są:
- Zanieczyszczenia chemiczne: przede wszystkim lotne związki organiczne (LZO), czyli szkodliwe substancje chemiczne ulatniające się z farb, klejów, mebli czy środków czystości.
- Zanieczyszczenia biologiczne: pleśnie, grzyby i bakterie, które rozwijają się w warunkach nadmiernej wilgotności, często w źle wentylowanych pomieszczeniach.
- Niewydajna wentylacja: prowadzi do akumulacji dwutlenku węgla, wilgoci oraz zanieczyszczeń, uniemożliwiając ich skuteczne usuwanie z wnętrza budynku.
Jak zaprojektować zdrowy dom? Praktyczne rozwiązania
Osiągnięcie standardu zdrowego domu wymaga wdrożenia konkretnych, przemyślanych rozwiązań technicznych i materiałowych. Proces ten opiera się na świadomym zarządzaniu kluczowymi czynnikami wpływającymi na jakość środowiska wewnętrznego. Moje doświadczenie inżynierskie pokazuje, że skuteczne projektowanie w tych obszarach przekłada się bezpośrednio na komfort i zdrowie użytkowników, minimalizując ryzyko alergii, chorób układu oddechowego oraz negatywnego wpływu stresu akustycznego.
Jakość powietrza i kontrola wilgotności w domu
Jakość powietrza wewnętrznego jest fundamentalnym filarem zdrowego domu. Aby skutecznie chronić się przed zanieczyszczeniami zewnętrznymi i wewnętrznymi, potrzebna jest sprawnie działająca wentylacja. Niezależnie od zastosowanego systemu, ważne by zapewniał od stałą wymianę powietrza w ilości odpowiedniej do potrzeb użytkowników. W przypadku stosowania wentylacji mechanicznej nawiewno-wywiewnej, warto zadbać również o właściwą filtrację.
Kontrola wilgotności w domu jest równie istotna dla utrzymania zdrowego mikroklimatu. Optymalny poziom wilgotności względnej w pomieszczeniach mieści się w przedziale 40-60%. Zbyt wysoka wilgotność sprzyja rozwojowi pleśni i grzybów, natomiast zbyt niska prowadzi do wysuszenia błon śluzowych i zwiększa podatność na infekcje.
Termomodernizacja jako sposób na komfort termiczny
Komfort termiczny to stan, w którym nie odczuwa się ani chłodu, ani przegrzania. W budynkach o niskiej jakości często spotykamy się z niedogrzaniem i występowaniem problematycznych mostków termicznych, czyli miejsc, przez które intensywniej „ucieka” ciepło z budynku, czego konsekwencją jest spadek temperatury przegród w tych miejscach i towarzyszące temu uczucie chłodu.
Rozwiązaniem problemu z utrzymaniem optymalnej temperatury w budynku jest kompleksowa termomodernizacja, poprzedzona rzetelnym audytem energetycznym. Dzięki wdrożeniu przemyślanych usprawnień temperatura wewnątrz staje się równomierna, co bezpośrednio przekłada się na lepsze samopoczucie, zdrowie mieszkańców oraz niższe koszty eksploatacji.
Materiały dźwiękochłonne i projektowanie akustyki wnętrz
Komfort akustyczny to jeden z najczęściej niedocenianych aspektów zdrowego domu. Chroniczny hałas jest źródłem stresu, zaburza sen i utrudnia koncentrację. Projektowanie akustyki wnętrz polega na minimalizowaniu transmisji dźwięków niepożądanych poprzez zastosowanie odpowiednich rozwiązań konstrukcyjnych oraz materiałów wykończeniowych.
W celu zapewnienia ciszy i spokoju warto zadbać o wysoką izolacyjność akustyczną przegród zewnętrznych, w tym ścian i okien, a także ścian wewnętrznych i stropów. Właściwości akustyczne budynku można dodatkowo poprawić, stosując odpowiednio materiały dźwiękochłonne. Do takich rozwiązań zaliczają się panele akustyczne, sufity podwieszane o właściwościach pochłaniających dźwięk, a także tekstylia, takie jak grube zasłony czy dywany, które redukują pogłos i tworzą przyjemniejsze środowisko akustyczne.
Certyfikacja zdrowych budynków – rzeczowy dowód jakości
W tworzeniu budynków przyjaznych zdrowiu i komfortowi pomocne są standardy wyznaczane przez międzynarodowe systemy certyfikacji. Stanowią one obiektywne narzędzie oceny, które potwierdza, że budynek został zaprojektowany i wykonany z najwyższą dbałością o zdrowie i samopoczucie jego użytkowników.
Do wiodących systemów certyfikacji należą:
- WELL Building Standard: pierwszy na świecie standard skupiony wyłącznie na zdrowiu i dobrym samopoczuciu ludzi. Certyfikacja WELL budynku opiera się na 7 kategoriach, takich jak powietrze, woda, światło, komfort termiczny i dźwięk.
- Fitwel Certification: system promujący strategie projektowe i operacyjne, które wspierają zdrowie publiczne. Budynek Fitwel jest zoptymalizowany pod kątem pozytywnego wpływu na zdrowie fizyczne i psychiczne.
- BREEAM Health & Wellbeing: jedna z kluczowych kategorii w ramach kompleksowego systemu oceny zrównoważonego budownictwa BREEAM, skupiająca się na aspektach jakości środowiska wewnętrznego.
Znajomość tych standardów pomaga dopracować projekt budynku tak, aby realnie wspierał on zdrowie użytkowników i zapewnił oczekiwany efekt realizacji inwestycji. W tym obszarze wspieram inwestorów oraz projektantów w ramach doradztwa energetycznego – łącząc wiedzę techniczną z praktycznym podejściem do zdrowego i energooszczędnego projektowania.
Jeśli chcesz dowiedzieć się, jakie czynniki mogą negatywnie wpływać na komfort i zdrowie mieszkańców, przeczytaj wpis: Syndrom chorego budynku.
Masz pytania dotyczące zdrowego budynku? Skontaktuj się ze mną, pomogę Ci zaplanować przestrzeń, która sprzyja zdrowiu i dobremu samopoczuciu.
Najczęściej zadawane pytania
Co to jest syndrom chorego budynku?
Syndrom chorego budynku (SBS) to zbiór dolegliwości zdrowotnych (np. bóle głowy, zmęczenie), które występują u osób przebywających w danym budynku i zazwyczaj ustępują po jego opuszczeniu. Przyczyną jest niska jakość środowiska wewnętrznego (IEQ), czego przyczyną najczęściej jest zła wentylacja oraz obecność zanieczyszczeń.
Jak poprawić jakość IEQ w mieszkaniu?
Poprawa jakości środowiska wewnętrznego (IEQ) wymaga kilku działań. W pierwszej kolejności warto zadbać o skuteczną wentylację oraz kontrolować poziom wilgotności, np. za pomocą tanich, łatwo dostępnych wilgotnościomierzy. Natomiast podczas ewentualnych remontów wybierać materiały o niskiej emisji LZO.
Jakie są orientacyjne koszty wdrożenia rozwiązań dla zdrowego domu?
Zadbanie o zdrowy dom nie opiera się na instalowaniu drogich, skomplikowanych urządzeń i systemów. To przede wszystkim dopilnowanie wysokiej jakości projektu i wykonawstwa, co pozwala uniknąć częstych błędów skutkujących zawilgoceniem i rozwojem szkodliwych pleśni. Dopiero w kolejnych etapach można rozważyć wdrożenie dodatkowych rozwiązań poprawiających komfort. Koszty są zależne od skali projektu, należy jednak pamiętać, że jest to inwestycja, która zwracają się w postaci niższych rachunków i lepszego zdrowia.
Od czego zacząć, jeśli chcę poprawić jakość środowiska w moim domu?
Punktem wyjścia zawsze powinna być profesjonalna diagnoza. Zaleca się wykonanie audytu energetycznego, który zidentyfikuje ewentualne problemy z efektywnością energetyczną budynku. Taka ekspertyza pozwoli precyzyjnie zaplanować najskuteczniejsze działania modernizacyjne, optymalizując koszty i maksymalizując korzyści.
