Termomodernizacja obejmuje szereg działań mających na celu zmniejszenie zużycia energii w budynku. Działania te przyczyniają się do obniżenia rachunków za energię oraz poprawy komfortu mieszkańców. Błędnie przeprowadzona termomodernizacja może jednak skutkować odwrotnym efektem, powodując pogorszenie stanu technicznego obiektu, a w niektórych przypadkach nawet wzrost kosztów ogrzewania, wynikać może to z błędnych decyzji podjętych na etapie planowania prac.
Brak audytu energetycznego
Audyt to opracowanie, którego celem jest ocena aktualnego poziomu zużycia energii w budynku oraz wskazanie możliwości poprawy jego efektywności energetycznej. Jest to szczegółowa analiza, będąca źródłem informacji na temat uzasadnionych działań modernizacyjnych, pozwalając wybrać najbardziej opłacalne i efektywne rozwiązania. Audyt eliminuje jednocześnie te działania, które nie przyniosą oczekiwanych korzyści, co szczegółowo opisaliśmy we wpisie co to jest audyt energetyczny. Zakres audytu sprawia, że dokument ten stanowi kluczowy element przy planowaniu termomodernizacji i jest jednym z najważniejszych kroków w całym procesie. Rezygnacja z opracowania audytu stwarza ryzyko wyboru nieefektywnych rozwiązań, które mogą prowadzić do wielu negatywnych skutków dla inwestora:
- Nieoptymalne wykorzystanie zasobów finansowych – brak audytu wiąże się z ryzykiem wydania środków na mało efektywne rozwiązania. Bez szczegółowej analizy trudno oszacować, jakie korzyści finansowe przyniosą zaplanowane prace, co może skutkować marnowaniem budżetu na nieuzasadnione działania o niskiej efektywności.
- Niedoszacowanie kosztów – audyt wskazuje szacunkowe koszty poszczególnych usprawnień, co umożliwia wybór optymalnego zakresu działań, biorąc pod uwagę całkowity koszt przedsięwzięcia. Brak wiedzy na temat kosztów przed rozpoczęciem termomodernizacji może prowadzić do trudności finansowych lub zmusić do ograniczenia zakresu prac, skutkiem czego jest gorszy niż zakładany efekt przedsięwzięcia.
- Utrata dofinansowania – w większości programów wsparcia termomodernizacji audyt jest elementem obowiązkowym. Rezygnacja z tego opracowania odbiera możliwość otrzymania wsparcia finansowego na cel termomodernizacji budynku. W efekcie czego całość wydatków związanych z modernizacją trzeba pokryć z własnego budżetu lub sfinansować kredytem.
- Nieefektywna modernizacja – pominięcie nieoczywistych obszarów, które mógłby zidentyfikować doświadczony audytor, skutkować może osiągnięciem gorszych niż zakładane efektów. Brak audytu energetycznego oznacza mniejsze prawdopodobieństwo na to, że wykonane prace poprawią efektywność budynku w oczekiwanym zakresie. Błędne założenia, takie jak niewłaściwy dobór źródła ciepła może skutkować nawet wzrostem rachunków za ogrzewanie.
Brak prawidłowej diagnostyki stanu technicznego obiektu
Każde działania związane z ingerencją w istniejący budynek, wymagają dokładnej weryfikacji jago aktualnego stanu technicznego. Dotyczy to również elementów niewpływających bezpośrednio na efektywność energetyczną, na którym to aspekcie w największym stopniu skupiają się działania związane z termomodernizacją. Brak diagnostyki lub zignorowanie objawów świadczących o problemach, skutkować może pogorszeniem stanu obiektu, wskutek przeprowadzonych prac. W takiej sytuacji termomodernizacja, zamiast poprawić stan budynku i zwiększyć komfort mieszkańców, może okazać się dla nich szkodliwa, co może objawiać się w następujący sposób:
- Wilgoć – zignorowanie problemów związanych z zawilgoceniem obiektu, może nasilić objawy po dociepleniu przegród. Skutkiem tego może być rozwój chorobotwórczych grzybów pleśniowych. Dodatkowo wilgoć w materiałach termoizolacyjnych prowadzi do pogorszenia ich właściwości, co znacząco obniża ich efektywność.
- Uszkodzenia konstrukcji – pęknięcia, odkształcenia oraz inne defekty budynku, które nie zostaną zdiagnozowane i usunięte przed rozpoczęciem prac modernizacyjnych, mogą prowadzić do dalszego pogorszenia stanu technicznego budynku oraz koniecznością przeprowadzenia kolejnych robót budowlanych w niedalekiej przyszłości.
- Wentylacja – brak weryfikacji poprawności funkcjonowania wentylacji może prowadzić do poważnych problemów po zakończeniu prac. W szczególności montaż szczelnych, okien i drzwi bez odpowiedniego dostosowania systemu wentylacji może skutkować obniżeniem jakości powietrza, zwiększoną wilgotnością oraz obniżeniem komfortu użytkowania budynku. Choć poprawa szczelności budynku jest korzystnym działaniem, bez zadbania o sprawność wentylacji może powodować negatywne skutki dla zdrowia i komfortu mieszkańców.
Prawidłowo przeprowadzona termomodernizacja jest szansą na poprawę stanu technicznego budynku, ale przede wszystkim zwiększenie komfortu użytkowników oraz obniżenie kosztów eksploatacji. Kluczowym elementem jest dokładna diagnostyka, która w zależności od zakresu może obejmować dodatkowe opracowania, takie jak ekspertyzy czy opinie techniczne. Na podstawie tak przygotowanej dokumentacji można stworzyć projekt, który uwzględni wszystkie niezbędne elementy wymagane dla przeprowadzenia udanej modernizacji.
Brak dokumentacji projektowej
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, wiele prac termomodernizacyjnych można wykonać bez opracowania projektu. Warto jednak pamiętać, że rzetelna dokumentacja projektowa to nie tylko kolorowe rysunki elewacji. Właściwie opracowany, w oparciu o audyt energetyczny, projekt stanowi szczegółowy plan działania, który wskazuje prawidłowe rozwiązania techniczne pozwalające osiągnąć założone efekty modernizacji. Dokładne wytyczne i rysunki ułatwiają zarówno wybór wykonawców, jak i kontrolę jakości prowadzonych prac. Tego typu dokumentacja powinna zawierać szczegółowe zalecenia dotyczące kluczowych punktów, detali oraz rozwiązań technicznych. Starannie opracowany projekt eliminuje niejasności, usprawnia organizację robót oraz umożliwia lepszą kontrolę ich poprawności. Szczegółowo temat ten omówiliśmy we wpisie: dlaczego warto zadbać o szczegółowy projekt. Rozpoczęcie prac bez starannie opracowanego projektu może prowadzić do wielu błędów na etapie realizacji, takich jak:
- Błędne rozwiązania – niewłaściwe wykonanie miejsc krytycznych lub zastosowanie nieodpowiednich materiałów może prowadzić do powstawania mostków termicznych, rozwoju grzybów pleśniowych czy glonów na elewacjach. Błędy w zakresie instalacji mogą z kolei obniżyć sprawność systemu grzewczego, co przełoży się na wyższe niż przewidywano koszty eksploatacji.
- Pominięciem niezbędnych prac – brak solidnie opracowanej dokumentacji projektowej może skutkować pominięciem niektórych prac, kluczowych dla bezpieczeństwa i funkcjonalności obiektu, wynikających z jego stanu technicznego.
- Niska jakość wykonania – brak projektu ogranicza możliwość skutecznej kontroli wykonanych prac oraz poprawności zastosowanych materiałów i urządzeń. Prowadzić może to do obniżenia jakości wykonanych robót oraz nieporozumień z wykonawcami.
Brak projektu lub niedokładna dokumentacja skutkuje improwizacją na placu budowy, co może prowadzić do błędów objawiających się zawilgoceniem i rozwojem szkodliwych grzybów.
Niezweryfikowane rozwiązania zamienne
Zmiany w trakcie realizacji robót budowlanych, które odbiegają od założeń audytu energetycznego lub projektu budowlanego, mogą skutkować szeregiem negatywnych konsekwencji. Choć wprowadzanie zmian w trakcie budowy nie jest niczym złym, należy jednak każdorazowo podejść do tego z rozwagą. Ważne jest unikanie stosowania nieprzemyślanych rozwiązań lub wybiórczego wdrażania zaleceń audytu energetycznego. Kierowanie się pozornymi oszczędnościami może negatywnie odbić się na kieszeni inwestora w przyszłości. Każdą zmianę, warto skonsultować z audytorem oraz projektantem, by mieć pewność, że nie wpływa ona negatywnie na oczekiwaną efektywność energetyczną budynku. Stosowanie niezweryfikowanych rozwiązań zamiennych może prowadzić do następujących problemów:
- Zmiana źródła ciepła – wybór systemu grzewczego o innych parametrach niż przewidziane w projekcie może odbić się negatywnie na kosztach ogrzewania oraz komforcie użytkowników. Chociaż początkowe oszczędności mogą wydawać się atrakcyjne, w dłuższej perspektywie mogą prowadzić do zwiększenia kosztów eksploatacyjnych, a nawet konieczności ponownych modernizacji.
- Ograniczenie zakresu prac – rezygnacja z istotnych elementów projektu w celu zmniejszenia kosztów inwestycji może skutkować poważnymi problemami technicznymi w przyszłości. Takie decyzje nierzadko prowadzą do konieczności kosztownych napraw, które mogą znacznie przewyższyć pierwotnie planowane oszczędności.
- Zmiana materiałów – proponowanie tańszych zamienników materiałów jest częstą praktyką wykonawców, która spotyka się z akceptacją nieświadomych konsekwencji inwestorów. Stosowanie niekompatybilnych materiałów lub wyrobów o gorszych parametrach technicznych skutkować może nie tylko nieosiągnięciem zakładanego efektu modernizacji, ale także usterkami, które będą wymagały napraw, zwiększając całkowity koszt inwestycji.
Podsumowanie
Podstawą efektywnej termomodernizacji przynoszącej długoterminowe oszczędności jest odpowiednie planowanie. Właściwa diagnostyka stanu technicznego i efektywności energetycznej budynku, a także szczegółowy plan działania w postaci dokumentacji projektowej pozwalają na osiągnięcie najlepszych rezultatów. Kompleksowe podejście do termomodernizacji pozwala na znaczną poprawę komfortu mieszkańców oraz zmniejszenie kosztów użytkowania budynku.
Pytania i odpowiedzi
Czy do każdej termomodernizacji potrzebny jest audyt energetyczny?
Nie, audyt energetyczny jest najczęściej obowiązkowy przy ubieganiu się o wsparcie finansowe na termomodernizację. Jednak nawet jeśli nie planujemy skorzystać z dofinansowania warto wykonać audyt, by wybrać najbardziej opłacalne rozwiązania i uniknąć nietrafionych decyzji. Dowiedz się więcej.
Jakie działania warto połączyć z termomodernizacją?
Termomodernizacja to doskonała okazja, by poprawić także stan techniczny budynku — na przykład usunąć źródła zawilgoceń lub usprawnić wentylację. Kluczowe jest jednak wcześniejsze zdiagnozowanie przyczyn problemów i przygotowanie dokładnego projektu prac. Zajrzyj do sekcji FAQ by poznać odpowiedzi na więcej pytań.
