Program „Czyste Powietrze” od lat wspiera właścicieli domów w modernizacji systemów grzewczych. Po przerwie trwającej od 28 listopada 2024 roku, program został wznowiony 31 marca 2025 roku w nowej odsłonie. Wraz z nową formułą programu wprowadzono istotne zmiany, z których kluczową dla osób planujących montaż pompy ciepła jest obowiązek wykonania audytu energetycznego. Wymóg ten przynosi jednak konkretne korzyści właścicielowi nieruchomości.
W skrócie: W przypadku programu „Czyste Powietrze” audyt jest elementem obowiązkowym, nawet jeśli dotyczy tylko wymiany źródła ciepła. Jeśli planujesz instalację pompy ciepła i chcesz mieć pewność, że jest to faktycznie opłacalne rozwiązania, skontaktuj się ze mną, pomogę to zweryfikować.
Dlaczego audyt energetyczny jest teraz obowiązkowy przy pompie ciepła?
Głównym celem obowiązkowego audytu energetycznego jest ochrona beneficjentów przed skutkami montażu pomp ciepła w budynkach nieprzygotowanych na ich efektywną pracę. Należy pamiętać, że audyt jest wymagany, aby otrzymać dofinansowanie w ramach programu „Czyste Powietrze” oraz mieć pewność, że pompa ciepła będzie w danym obiekcie rozwiązaniem zarówno wydajnym, jak i ekonomicznie uzasadnionym.
Nowe przepisy mają na celu wyeliminowanie ryzyka wystąpienia “rachunków grozy” i zapewnienie, że publiczne oraz prywatne środki zostaną wydane w sposób racjonalny. Kluczowe cele wprowadzenia tego obowiązku to:
- Ochrona beneficjentów przed nietrafionymi inwestycjami, które w przeszłości skutkowały szokująco wysokimi rachunkami za energię elektryczną.
- Weryfikacja opłacalności, czyli potwierdzenie, że pompa ciepła w konkretnym budynku będzie pracować z zakładaną wydajnością i przyniesie realne oszczędności.
- Gwarancja prawidłowego wykorzystania dotacji, co oznacza, że wsparcie finansowe trafia na przedsięwzięcia, które faktycznie przyczyniają się do poprawy efektywności energetycznej.
Warto zwrócić uwagę na to czym jest audyt energetyczny. To narzędzie strategiczne dla inwestora, które pozwala świadomie wybrać opłacalne działania modernizacyjne. Mówiąc najkrócej, audyt pozwala sprawdzić czy montaż pompy ciepła się opłaca i za ile lat się zwróci. Dobrze opracowany audyt daje więc pewność, że koszty poniesione na termomodernizację czy wymianę źródła ciepła przełożą się na realne oszczędności, a nie na rozczarowanie. Dlatego warto dobrze zweryfikować doświadczenie i kompetencje audytora. Co równie istotne, w ramach programu „Czyste Powietrze” audyt musi być wykonany przez osobę posiadającą uprawnienia do sporządzania świadectw charakterystyki energetycznej.
Ekspert BUIMS podkreśla: Świadoma termomodernizacja zaczyna się od rzetelnej diagnozy i kończy na trafnym wyborze, czego podstawą jest audyt energetyczny. Skontaktuj się ze mną, a pomogę dobrać najlepsze rozwiązanie.
Jak audyt energetyczny wpływa na dobór mocy pompy ciepła?
Najważniejszym rezultatem, jaki dostarcza rzetelnie przeprowadzony audyt energetyczny, jest precyzyjne określenie zapotrzebowania budynku na moc cieplną (kW). Wartość ta, obliczona na podstawie szczegółowej analizy technicznej budynku, stanowi fundament dla dalszych działań i zastępuje ogólnikowe szacunki twardymi danymi. Jest to kluczowe dla wydajności, żywotności i kosztów eksploatacji całego systemu, a błędy popełnione na tym etapie mogą prowadzić do poważnych konsekwencji.
Niewłaściwy dobór mocy urządzenia, wynikający z braku rzetelnej analizy, prowadzi najczęściej do dwóch skrajnych, niekorzystnych sytuacji:
- Przewymiarowanie – polega na doborze urządzenia o zbyt dużej mocy względem faktycznych potrzeb, czego skutkiem jest poniesienie nieadekwatnych kosztów inwestycyjnych, ponieważ inwestor płaci więcej za urządzenie, którego potencjał nie zostanie w pełni wykorzystany.
- Niedowymiarowanie – urządzenie o zbyt małej mocy, nie będące w stanie efektywnie ogrzać budynku, musi korzystać z pomocy dodatkowego źródła ciepła w postaci wbudowanej grzałki elektrycznej, a to przekłada się na spadek efektywności i drastyczny wzrost kosztów ogrzewania.
Dokładne dane, które zawiera audyt energetyczny, eliminują ryzyko kosztownych pomyłek. Inwestor otrzymuje konkretną wartość mocy, której potrzebuje jego dom, co stanowi wiarygodną podstawę do wyboru odpowiedniego urządzenia.
Częsty błąd: Montaż pompy ciepła bez wcześniejszej analizy energetycznej budynku często prowadzi do wyższych rachunków i niezadowolenia z efektów modernizacji.
Audyt energetyczny i lista ZUM – podwójne zabezpieczenie inwestycji
Obligatoryjny audyt energetyczny oraz wymóg wyboru urządzenia z Listy Zielonych Urządzeń i Materiałów (ZUM) tworzą spójny, dwufilarowy system zabezpieczający inwestycję.
Audyt energetyczny dostarcza odpowiedzi na pytanie: „Czy budynek jest przygotowany na pompę ciepła i jakiej mocy będzie potrzebna?”. Z kolei lista ZUM odpowiada na pytanie: „Które konkretnie modele pomp ciepła mają potwierdzone laboratoryjnie parametry i spełniają rygorystyczne normy jakości?”, by wybrać urządzenie, które faktycznie zapewni oczekiwany efekt.
Zgodnie z nowymi zasadami, dofinansowanie w ramach programu „Czyste Powietrze” przysługuje wyłącznie na urządzenia grzewcze figurujące na liście ZUM. Jest to mechanizm chroniący rynek przed produktami o niezweryfikowanej wydajności. Należy pamiętać o kilku kluczowych aspektach tego rozwiązania:
- Wymóg formalny – wybór pompy ciepła z listy ZUM jest warunkiem koniecznym do uzyskania dotacji.
- Wiarygodność parametrów – na liście mogą znajdować się wyłącznie urządzenia posiadające badania przeprowadzone w akredytowanych laboratoriach na terenie UE lub EFTA, bądź dysponujące renomowanymi europejskimi znakami jakości (np. HP KEYMARK, EHPA Q, EUROVENT), które są uznawane w całej Unii Europejskiej.
- Kluczowe temperatury zasilania – klasy efektywności energetycznej pomp ciepła są określane dla różnych temperatur zasilania, najczęściej 35°C (dla ogrzewania podłogowego) i 55°C (dla grzejników). Należy pamiętać, że urządzenia pracujące przy niższej temperaturze osiągają wyższą efektywność, co ma bezpośrednie przełożenie na koszty eksploatacji.
Zastanawiasz się, czym różni się audyt energetyczny od świadectwa charakterystyki energetycznej? Przeczytaj wpis: Audyt energetyczny a świadectwo charakterystyki energetycznej – Czym się różnią?.
Planujesz montaż pompy ciepła i chcesz mieć pewność, że inwestycja się opłaci? Skontaktuj się ze mną, a pomogę Ci dobrze zaplanować cały proces.
Podsumowanie
Połączenie audytu energetycznego z listą ZUM można porównać do długiej wyprawy samochodem. Audyt jest jak nawigacja, która pokazuje aktualną sytuację i wyznacza najlepszą drogę do celu, czyli efektywnej i opłacalnej modernizacji. Natomiast Lista ZUM to mapa certyfikowanych stacji paliw, która pozwala wybrać tylko te (urządzenia), które spełniają określone normy jakości.
Masz pytania? Skontaktuj się ze mną. Zapewniam kompleksowe wsparcie, począwszy od wykonania rzetelnego audytu energetycznego, przez doradztwo energetyczne w zakresie doboru certyfikowanego urządzenia, aż po pomoc w skutecznym przygotowaniu dokumentacji i rozliczeniu dotacji.
Pytania i odpowiedzi
Co jeśli audyt wykaże, że najpierw należy ocieplić dom? Czy dotacja to obejmuje?
Tak, program „Czyste Powietrze” jest skonstruowany z myślą o kompleksowej poprawie efektywności energetycznej. Jeśli audyt wskaże konieczność przeprowadzenia prac termomodernizacyjnych (np. izolacji ścian, dachu, wymiany okien) jako warunku dla efektywnej pracy pompy ciepła, można uzyskać dofinansowanie na te zadania w ramach tego samego wniosku.
Czy audyt energetyczny jest obowiązkowy przy zakupie pompy za gotówkę, bez dotacji?
Nie, obowiązek wykonania audytu dotyczy wyłącznie inwestorów ubiegających się o dofinansowanie na pompę ciepła z programu „Czyste Powietrze”. Mimo to, jego wykonanie jest wysoce zalecane również przy inwestycji finansowanej w całości ze środków własnych, aby uniknąć kosztownych błędów, które zamiast oszczędności mogą skutkować wzrostem rachunków za energię.
Budynek jest już ocieplony. Czy audyt do dotacji na pompę jest nadal wymagany?
Tak, wymóg wykonania audytu energetycznego dotyczy każdego wniosku o dotację na pompę ciepła, niezależnie od aktualnego stanu technicznego budynku. Pozwala to zweryfikować czy planowane rozwiązanie faktycznie przyniesie oczekiwane efekty.
Jaki jest koszt audytu energetycznego i czy zwrot środków jest gwarantowany?
Koszt wykonania audytu energetycznego jest zróżnicowany i zależy od specyfiki budynku. Program „Czyste Powietrze” przewiduje refundację tego wydatku – można uzyskać zwrot do 100% poniesionych kosztów kwalifikowalnych, maksymalnie 1200 zł.
